803537.ai

Çin’in Doğu Türkistan çıkmazı

Hakan Çalışır

Bir süre önce Çin’in Hegemon mücadelesinde ABD’ye alternatif olabilir mi sorusuna gerekçeleriyle olumsuz yanıtını vermiştim. Bugün de o argümanlarımı daha da genişletmek istiyorum. Hegemon potansiyeli taşıyan bir devlet her şeyden önce kendi içindeki problemlerini büyük ölçüde çözmüş olmalıdır. Başta Doğu Türkistan olmak üzere ülke içerisindeki en temel sorunları çözememiş Çin, ekonomik olarak ABD ile yarışır düzeyde olsa bile her yönüyle gelişmiş ülke statüsüne terfi edecek vizyona sahip değildir.   

Farklılığa tahammülsüzlük

Çin’de uzun yıllardır yerleşmiş yönetim anlayışına göre farklı olan her şey tehlikelidir. Doğu Türkistanlı uzmanlarla görüşmelerimde aldığım bilgilere göre Çin’in Doğu Türkistan’daki uygulamalarının temelinde kendi dışındaki farklı inanç, kültür vb. uygulamalara karşı göstermiş olduğu hoşgörüsüzlük yatmaktadır.  

Dünya basınına kapalılık

Bugün Doğu Türkistan’ın dünya ile iletişimi neredeyse tamamen kesilmiştir. BM gibi uluslararası toplumun itirazlarına rağmen Çin, bu yöntemle Doğu Türkistan’daki şiddet uygulamalarını dünyadan gizleyebileceğini ummaktadır. Veyahut gelecek tepkileri umursamamaktadır. Bölgeden görüştüğüm kişiler internetin kontrol altında tutulduğunu, sosyal medya kullanımının neredeyse tamamen devletin kontrolünde olduğunu bildiriyorlar. Telefonlardaki casus uygulamalarıyla takipler yapılarak halkın homojen bir yapıya kavuşturulmasının amaçlandığı anlatılıyor.    

Bölgenin önemi

Doğu Türkistan olarak bilinen Sincan Uygur Özerk Bölgesi, Bir Kuşak Bir Yol projesinin üç önemli güzergâhının buradan geçiyor olması nedeniyle jeostratejik öneme sahiptir. Bölgenin birçok ülkenin sınır komşuluğunun kesişim noktasında olması Çin’in hassasiyetini daha da artırmaktadır. Petrol ve doğalgaz açısından da zengin olan coğrafyanın dağlarla çevrili oluşu ve ülke güvenliğinin nispeten rahat sağlanabiliyor olması da bölgenin önemini artırmaktadır. Bu kadar kritik düzeyde önemli görünen bölgede halkın kontrol altına alınabilmesi için her türlü şiddet uygulamaları yapılırken, bölge halkından aldığımız bilgilere göre bir nevi demografik asimilasyon ve soykırım uygulanmaktadır. Bu sebeple şiddetten kaçan yüzbinlerce insan dünyanın birçok ülkesinde yaşam mücadelesi veriyor.    

Diasporanın Çin’in imajına etkisi

Farklı ülkelerde yaşayan Uygur nüfusu Çin’in siyasi baskı ve şiddet uygulamalarından dolayı yurtlarından kaçtıklarını yayarak dünya kamuoyunda Çin’e karşı bir bilinç oluşturmaya çalışıyorlar. Birçok ülke kendi parlamentolarında Çin’e karşı tepkilerini dile getirdi. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları Dernekleri gibi birçok organizasyon Doğu Türkistan’da yaşanan Çin baskısına dikkat çekerek Uygur halkının ciddi insan hakları ihlalleri ile karşı karşıya kaldıklarını deklare ettiler.

Güç mücadelesi

Çin’in ekonomik büyüklüğü sebebiyle dünya ile kurmuş olduğu ticaret ağı uyguladığı şiddet politikalarına uluslararası toplumun gerekli tepkiyi tam olarak vermesine engel oluyor. BM açısından bile etkin müdahale ile karşılaşılmaması Çin’in Güvenlik Konseyi üyeliğinden kaynaklanıyor. Diğer taraftan başta Amerika olmak üzere Batı Bloku’nun Doğu Türkistan meselesini Çin ile rekabetinden dolayı gündeme getirdiği yorumları da yapılıyor. Bu böyle olsa bile sonuçta Doğu Türkistan’da yaşanan insanlık dramı ortadan kalkmıyor. Tam da bu sebepten insani olarak durumun vahametinin her platformda dile getirilmesi zorunluluk halini alıyor.  

Kaynak: dirilis postasi – Hakan Çalışır

dirilispostasi.com/makale/7748490/hakan-calisir/cinin-dogu-turkistan-cikmazi

x

Check Also

Urumçi katliamının 12. yıl döneminde Çin konsolosluğu önünde protesto yapıldı

5 Temmuz Urumçi Katliamının 12. Sene-i devriyesi münasebeti ile Bugün İstanbul’da Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliğinin öncülüğünde Diğer Doğu Türkistanlı kardeş STK’larının desteğiyle basın açıklaması ve miting düzendi. Mitinge 5-6 Bin civarında dava dostlari ve ...

Maarif Hareketi Ailesi Buluştu

Maarif Hareketi Ailesi Buluştu. Çin Virüsü pandemi kısıtlamalarının kaldırılmasından sonra uzun zamandır bir araya gelemediğimiz Maarif Hareketi dava kardeşliği Maarif Ailesi Buluşması kapsamında bir araya toplandı. Google+

Çin izin vermezse Doğu Türkistan için farklı seçenekler var

İnsan hakları savunucuları ve Batılı diplomatlar, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri’nin, Çin memnun olmasa bile, Uygurların Doğu Türkistan’daki gün geçtikçe kötüleşen durumuna ilişkin kendi bulgularını belgelendirmesi gerektiğini belirtiyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle ...

Müslüman Uygur Türkleri Çinin sistematik baskıyla karşı karşıya

<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/GRBcP5BrffI" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture" allowfullscreen></iframe> Çin'in Müslüman Uygurları, kendi hükümetlerinin sistematik baskısı ile karşı karşıya. Anavatanları olan Sincan eyaleti bir polis devletine dönüştürüldü - tahminen ...

Doğu Türkistanlı çocukların kimi kampta kimi Çinlilerin evinde

Bekir Şirin milligazete. com.tr Doğu Türkistanlı çocukların çilesi bitmek bilmiyor. Kimi asimilasyon kampında kimi Çinli bireylerin elinde bulunuyor Uluslararası Doğu Türkistan STK’ları Birliği’nin açıklamasına göre bir milyonu aşkın Doğu Türkistanlı çocuk, Çinlileştirme Çocuk kamplarında, tam ...

Esaret ve Zulmün gerçek yüzü Doğu Türkistan

Esaret ve Zulmün gerçek yüzü Doğu Türkistan Doğu Türkistan rumuz yayınevi Hidayet Oğuzhan Doğu Türkistan Kısa Özet Doğu Türkistan’ın Kaşgar vilayetinde doğdu. Pakistan Lahore Uluslararası İslami Bilimler Enstitüsünde İslam hukuku bölümünde  lisans eğitimini bitiren Oğuzhan, ...

Ankara Baroların, Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerine yönelik basın açıklamasa

Ankara Baroların, Çin işgal altında bulunan Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerine yönelik basın açıklamasa Google+

Akit TV’de Uygur Türkü annelerden yürekleri dağlayan yardım çığlığı!

Doğu Türkistan’da zulüm gören Uygur Türkü annler Akit TV canlı yayına katıldı. Çin zulmüne uğrayan Uygur Türkü anneler, çocuklarına kavuşmak için gözyaşlarıyla yardım istedi. İHH İnsani Yardım Vakfı’nın Akit TV’de gerçekleştirdiği ‘Doğu Türkistan Özel Yayını’na ...

Doğu Türkistan’da baskıların belgesi: Çinli öğretmenin Uygur çocuğa dayağı görüntülendi

Doğu Türkistan’da çekildiği ileri sürülen bir videoda, Çin’in işlediği insan hakları ihlalleri ve zulüm politikaları bir kez daha gözler önüne serildi. Videoda, Çinli bir öğretmenin, tüm sınıfın önünde Doğu Türkistanlı öğrenciye hakaretler savurup tokatladığı görüldü. ...