Barat Hacıyı rahmetle anıyoruz

barathacı1

Barat Hacı (Berat Hacı’da denilir) (16 Ekim 1910 – Şubat 2003) Doğu Türkistan’ın Kaşgar şehrinde doğan Doğu Türkistan bağımsızlık mücadelesinde bulunan büyük bir mücahittir.

1931 yılında, Hoca Niyaz önderliğinde ki Doğu Türkistan mücadelesine katıldı.1937 yılında Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti’nin yıkılması ile hapise atıldı. 1937-1942 yılları arasında hayatını hapisanede sürdürdü.

1945’te Doğu Türkistan Cumhuriyeti’nin kuruluşu ile birlikte 1952’ye kadar Doğu Türkistan ordusunda binbaşı rütbesi ile hizmetde bulundu. Doğu Türkistan, ordularının tasfiyesine başlayınca Barat Hacı 1960’a kadar mücadelesini ferdi olarak sürdürdü. Barat Hacı bu dönemde ikinci kez Çin Halk Cumhuriyeti tarafından hapise atıldı. 1960-1981 yılları arası hapisanede tutuldu. 1981 yılında hapisten çıktığında 38 kiloya kadar düştüğü için, 1985’e kadar gözetim altında tutuldu.

1993’te Türkiye’ye geldi. Türkistan ve Çin arasında ki gerginliği anlatmak için Türkiye Çin Konsolosluğu’nun kapısına kendisini zincirleyerek çeşitli eylemlerde bulundu. Şubat 2003’te hac görevi esnasında, Mekke’de vefat etti.

*******

Hürriyet, özgürlük ve vatan uğrunda geçmiş bir asrın şahidi, kahramanı, zulüm dağlarının yenilmez kartalıdır Berat Hacı. Berat Hacı, 16 Ekim 1910’da, İpek Yolu’nun en işlek geçitlerinden biri olan Kaşgar’ın İpekçiler Sokağı’nda tüccar bir ailenin çocuğu olarak hayata gözlerini açtı. Henüz sekiz yaşındayken babası onu okuması için şehir dışındaki Kasım Hoca’ya gönderdi. Bir süre medresede eğitim gördükten sonra babasının dükkanında çalışmaya başlayan Berat Hacı’nın mücadele saflarında yer alması ise, 1931’de Doğu Türkistan’ın Kumul şehrinde Mançu-Çin istilasına karşı başlatılan mücadele ile filizlendi. İşte Berat Hacı, sömürgeye, zulme, adaletsizliğe ve cehalete karşı ilk adımını bu direnişe katılmakla atmış oldu.

Berat Hacı’nın bir asker olarak katıldığı ilk savaş, Aralık 1931’deki Kaşgar Yenişehir muharebesi olmuştu. “Ölürsek şehit, kalırsak gazi” şiarı ile meydanlara düşen Berat Hacı’yı ne ölüm korkusu bu yoldan yıldırdı ne de savaşın zorlu şartları. Aralıksız devam eden kanlı milli mücadele sonucunda 12 Kasım 1933 yılında Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti kuruldu. Mücahid Berat, bu sıralarda özel kuvvetlerde devlet erkanının korumalığını yapmaktaydı.

Berat Hacı, 1937’de Çin Valisi Şing Şisey’in Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti’ni hezimete uğratmasının ardından evine döndü. Başta babası olmak üzere ailesinden dokuz kişinin Çin hükümeti tarafından tutuklandığını duyduğunda, aile üyelerinin durumunu öğrenmek için hükümet dairesine giden Berat Hacı, kendisinin de aranmakta olduğundan habersizdi. Berat Hacı tutuklandı ve 1942 yılına kadar hapiste kaldı. Dayısının kefaleti ödemesiyle hapisten çıkan Berat Hacı, 20 Mayıs 1943 itibariyle Çin istilacılarına karşı yine savaş meydanlarında buldu kendini. Kendisinin de içinde bulunduğu bu mücadele, Kasım 1944’te Doğu Türkistan Hükümeti’nin kurulmasıyla neticelendi.

Süreç içerisinde Doğu Türkistan topraklarında kendi kuvvetlerini iyice pekiştiren Çin, Doğu Türkistan Hükümeti’nin kurulmasından itibaren görevde bulunan üst düzey yöneticileri, teker teker idam etmeye başladı. Daha alt görevlerde olanlar ise hapse atıldı. Tersine esen bu rüzgardan Binbaşı Berat da nasibini aldı.

13 Kasım 1960 günü Çin güçleri tarafından tutuklanan Berat Hacı’ya mücadele ile geçen 30 yılın hesabı soruluyordu. Ekipler onu 1933 yılında kurulan Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti, 1944 yılında kurulan Doğu Türkistan Hükümeti ve Doğu Türkistan’ı Çinliler tekrar ele geçirdikten sonra Çin yönetimine karşı oluşmaya başlayan yeni gruplar hakkında bilgi vermeye zorladı. Konuşması karşısında ona büyük servet ve devlet idaresinde yüksek makamlar vaat edildi. Bu vaatler karşısında sonuç alamayan Çinli yetkililer, yıllarca süren hapis hayatı esnasında Berat Hacı’yı türlü işkencelere maruz bıraktı. Gece işkenceye maruz kalan, sorgu-suale çekilen Hacı, gündüzleri de ağır işlerde çalıştırıldı. Berat Hacı ayrıca 110 gün boyunca karanlık bir odada tutuldu.

1971 yılının ocak ayında idama mahkum edilen Hacı, 1981 yılında kaldığı hücreden çıkarıldı ve kalabalık bir heyet tarafından yine sorgulanmaya başladı. Bu esnada idam kararı iptal edildi. Kısa bir müddet sonra, 1 Mayıs 1981’de gardiyan eşliğinde ailesi ile görüştürüldü. Kendisini görmeye gelen annesini, kardeşini, sevgili eşini, anne olmuş kızını tanıyamadı. Berat Hacı, 1981 yılının Kasım ayında tahliye edildi.

Tahliyesinden sonra bir gün, zindan hayatı boyuncu çok özlediği İdgah Mescidi’nde kıldığı sabah namazının ardından evine döndü. Aniden eve gelen güvenlik görevlileri, kendisine “irticacı, pantürkist, vatan haini ve rejim karşıtı” gibi sözlerle hakaretler yağdırıyorlardı. Berat Hacı’ya her gün dört saat sokakları süpürmesi gerektiği, haftada üç defa siyasi terbiye almak üzere emniyete gitmesi gerektiği ve iki saat mesafede bir yere gideceği zaman emniyetten izin alması gerektiği bildirildi. Berat Hacı’nın nezaret altında başlayan zorunlu işçiliği 1983 yılının Mart ayına kadar böylece devam etti. 1985-1993 yılları arasında kömürcülük yaparak geçimini sağlamaya çalışan Berat Hacı, 1993 yılında Türkiye’ye geldi.

Hayatının 31 yılını hapishanelerde işkence altında geçiren Berat Hacı, ilk gençlik günlerinden hayata gözlerini kapadığı güne kadar Doğu Türkistan’ın bağımsızlığı için mücadele etti. Berat Hacı, Doğu Türkistan’da halen devam eden Çin zulmünü tüm dünyaya haykırmak için Türkiye’de, Suudi Arabistan ve Amerika gibi devletlerde düzenlenen eylemlerin ilk sıralarında yer aldı. 93 yıllık ömrünün 73 yılını Doğu Türkistan’ın özgürlüğü için mücadele ile sürdüren Berat Hacı, hac için gittiği kutsal topraklarda, Mekke’de, Şubat 2003’te vefat etti.

x

Check Also

Çin: BM bünyesinde Uygur Müslümanları için etkinlik düzenlemek, Pekin’e hakaret

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hua Chunying, Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde Uygur Özerk Bölgesiyle ilgili bir etkinlik düzenlenmesinin Pekin’e hakaret anlamına geldiğini söyledi. Konu ile ilgili açıklama yapan Hua Chunying, Almanya, ABD ve İngiltere’nin girişimiyle BM ...

Çin’den BM ülkelerine skandal çağrı: Pekin karşıtı organizasyonlara katılmayın

Çin’in Doğu Türkistan’da Uygur Türklerini maruz bıraktığı zulüm tüm çağrılara rağmen devam ediyor. Çin’in bazı BM ülkelerine Pekin’in Uygurlara uyguladığı zulmün ele alınacağı bir organizasyona katılmamaları yönünde ikna çağrısında bulunduğu belirtildi. Çin’in Doğu Türkistan’da Uygur Türklerine ...

Çin güvenilir bir ticari partner midir?

Merve Şebnem Oruç / Gazeteci, Yazar 08.05.2021 Covid-19’a karşı geliştirdiği aşıyı ticari bir silah olarak kullanmayı denediği bilinen ve Doğu Türkistan nedeniyle karşılaştığı en ufak eleştiriye dahi çok sert ekonomik tehditlerle cevap veren Çin’in sadece ...

İngiltere’den Doğu Türkistan adımı! Çin zulmüne resmen ‘soykırım’ dedi

Çin’in Doğu Türkistan Uygur Müslüman Türklerine yönelik insanlık dışı uygulamalarını İngiliz parlamentosu ‘soykırım’ olarak tanıyan önemli bir karar aldı. Doğu Türkistan’da Müslüman Uygur Türklerine yönelik Çin zulmü devam ediyor. Binlerce Uygur Türkü’nü toplama kamplarında zorla çalıştıran, çocukları ...

23 NİSAN Çocuk bayramı ve Doğu Türkistanlı Çocuklar

Basın Bildirisi Bugün TBMM kurulmuş, Bağımsız ve Egemen Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu için en önemli adım atılmış gündür. Bugün çocukların kendi ana vatanında mutlu ve hür yaşamaları için bağışlanmıştır. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ...

İngiltere parlamentosu Çin zulmüne resmen ‘soykırım’ olarak kabul etti

İngiltere parlamentosu Çin zulmüne resmen ‘soykırım’ olarak kabul etti İngiltere parlamentosu 22 Nisan, perşembe günü oy birliğiyle Doğu Türkistan’da soykırım yapıldığını kabul etti ve açıklama yapıldı. İngiltere Milletvekillerinin oylama konuşmalarında 2022 Pekin Kış Olimpiyatlarının boykot ...

Türk Mahkemesi, Çin’in Abdulkadir Yapçan’ın iade talebini reddetti

Türk mahkemesi, Çin'in Abdukadir Yapcan'ın iade talebini reddetti Türk Adaleti Tecelli etti, Çin düzmece iftiralarla iadesini talep ettiği Doğu Türkistan davasının Yılmaz lideri ve kanaat önderi Abdulkadir YAPÇAN’in 8 Nisan 2021 tarihindeki duruşması hayırla sonuçlandı. ...

Yalanın Gölgesinde Soykırım: Doğu Türkistan konulu basın toplantısı gerçekleşti

Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlalleri ve Çin yönetiminin propaganda faaliyetlerini cevap vermek amacıyla bir basın açıklaması gerçekleşti. basın toplantısında, Çin’in 2 Nisan’da gösterime giren “The War in The Shadows” filmiyle, Doğu Türkistan üzerinde propaganda ve ...

Sistematik soykırımın başlangıcı: Barın Katliamı

Çin’in Doğu Türkistan’ın Barın kasabasında gerçekleştirdiği katliamın üzerinden 31 yıl geçti.Eyüp Sultan Meydanı’nda düzenlenen basın açıklamasıyla 31 yıl önce yaşanan Barın Katliamı ile Doğu Türkistanlıların ortadan kaldırılması hedeflendi. Basın açıklamasını okuyan Uluslararası Doğu Türkistan Sivil ...