Doğu Türkistan Liderlerinden Muhammed Emin Buğra

Doğu Türkistan Liderlerinden Muhammed Emin Buğra

Mehmet Emin Buğra, 1901 yılında Hoten şehrinde doğmuştur. İlk, Orta ve Yüksek eğitimini tamamladıktan sonra, 1922-1930 yılları, arasında memleketinde tefsir ve hadis konularında hocalık yapmıştır. Karakaş nahiyesindeki görevi esnasında, öğrencilerini teşkilatlandırarak, Çin işgaline karşı çareler aramıştır. Çin’ in ağır vergileri esnaf ve çiftçilerin de belini büküyordu. 1930 yılında Hoten’de Milli İnkılap Teşkilatı’nı kurmuştur. Teşkilatın amacı, üye toplamak, para ve silah tedarik etmek olarak belirlenmiştir. 1931 yılının ilk aylarında Sabit Damolla, Hindistan, Türkiye ve Hicaz gezisinden dönmüştür. Bilgi ve birikimi ile o da teşkilata katılmıştır.Muhammadimin-bughra Doğu Türkistan Liderlerinden Muhammed Emin Buğra muhammadimin-bughra-kizi-fatma-ve-koyoglu-yunus-bughra-bilen-chushken-hatire-resim Doğu Türkistan Liderlerinden Muhammed Emin Buğra Muhammad-emin-bughra-TRT-Avazida4 Doğu Türkistan Liderlerinden Muhammed Emin Buğra

Bu teşkilat, 20 Şubat 1932 tarihinde Karakaş nahiyesinde Muvakkat Hoten Hükümetinin teşkilini kararlaştırmıştır. Burada Mehmet Emin Buğra Başkomutan seçilmiştir. İsyan için belirlenen tarihin Çinliler tarafından öğrenilmesi üzerine, 22 Şubat 1933 günü isyan Karakaş’tan başlatılmıştır. Doğu Türkistan İslam Cumhuriyet’inin tesisinden sonra, Buğra 1934 yılında Hindistan’a göç etmiştir. Batı Türkistan’ı istila eden Ruslar ve Hindistan’da alevlenmekte olan bağımsızlık hareketlerinden tedirgin olan İngilizler, bu gelişten rahatsız olmuşlardır. Bunun üzerine, Buğra Afganistan’a gitmiştir. Burada, 1942 tarihine kadar bilimsel faaliyetlerde bulunmuş ve Şarki Türkistan Tarihi’ni kaleme almıştır.

II. Dünyas Savaşı ile bölgede şartların değişmesi sonucu, Buğra, tekrar Hindistan’a dönmüştür. Çin’in Hindistan konsolosu onu, Çin’e dönmesini söylemiş, bu teklifi reddedip Peşaver’e gidince tutuklanmış, bir müddet cezaevinde kaldıktan sonra, 8 Ocak 1943 tarihinde Çin’e gitmek şartı ile serbest bırakılmıştır. Burada, Çinli yetkililere, Doğu Türkistan’ın bağımsızlık davasını anlatmıştır. Arkadaşlarından, Mesut Baykozi, İsa Yusuf Alptekin ve Kadir Efendi ile Yurttaşlar Cemiyeti’ni kurmuştur. 1944 yılında Doğu Türkistan’a gelmiştir. Bu dönemde, Altay Dergisi’ne ve Erk Gazetesi’ne makaleler yazmıştır. Zamanın bir parti kurmak için geldiğine inandığında bu faaliyetlere başlamıştır. Seçim çalışmalarına başlaması Rusya ve Çin’i rahatsız etmiştir. Bundan dolayı Keriye nahiyesinde kendisini karşılamaya gelen heyete ateş açılması sonucu 7 kişi hayatını kaybetmiştir.

Buğra, Doğu Türkistan’da kurulan Eyalet Hükümetinin Bayındırlık Bakanlığına atanmıştır. Aynı zamanda, Urimçi Üniversitesi fahri rektörü ve profesör unvanı ile çalışmaya başlamıştır. 29 Aralık 1948 tarihinde de Eyalet Hük9met Başkan Yardımcılığına atanmıştır. 12 Kasım 1949 tarihinde Doğu Türkistan işgal edilince, Hindistan’a göç etmiştir.

Hayatının son bölümünü Türkiye’de geçiren Mehmet Emin Buğra, 1965 yılında İstanbul’da vefat etmiştir.

x

Check Also

İstanbul’da Doğu Türkistanlılardan Çin işgaline tepki

İstanbul’da Doğu Türkistanlılar, Çin’in Doğu Türkistan’ı işgalini protesto etti. Beyazıt Meydanı’nda düzenlenen protesto gösterisine katılan çok sayıda kişi, ellerinde Doğu ...

Doğu Türkistan Esaretinin 71 Yıldönümü Münasebeti ile yapacağımız Basın Açıklamasına Davet

1 Ekim Doğu Türkistan işgalinin 71. Yıl dönümü dolaysıyla İstanbul Beyazıt Meydanı’nda  basın açıklaması Düzenlenmektedir. Doğu Türkistanlı STK’lar öncülüğünde yapılacak ...

Macron: Çin’in Uygurlara yaptığı baskı kabul edilemez

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Çin’in Şincan Özerk Bölgesi’nde yaşayan Uygur ve diğer azınlık gruplara yapılan baskı ve yasaklamaların kabul edilemez ...

İngiltere Musülmanlarının kuruduğu İnsani Yardım Vakfı heyeti Doğu Türkistan Stk Temsilcileri ile İstanbulda görüştü

İngiltere Musülmanlarının kuruduğu “Ummah Welfare Trust” İnsani Yardım Vakfının yönetim kurulu üyelerinden uluşan bir heyet 26 Ağustos Çarşambe günü Doğu ...

ABD, Çin’in Uygur zulmüne ‘soykırım’ diyecek

Sistemli işkencede rolü olan Çinli yetkililere yaptırım uygulayan ABD, bu kez Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlalleri için isim arayışında. Konu, ...

Çin’deki ‘organ tacirleri’nin kan donduran görüntüleri! Çocukların organlarını…

Çin’de ocak ayında çekildiği belirtilen ve Hong Kong basınında ortaya çıkan bir görüntü tüm dünyada infiale neden oldu. Organ ticareti yapan Çinliler ile ...

ABD’DEN ÇIN HÜKÜMET KURULUŞU VE YETKILILERINE DOĞU TÜRKISTAN YAPTIRIMI

Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, Uygur Türklerine yönelik insan hakları ihlallerinde rolleri olduğu gerekçesiyle Çin yönetimine ait 1 kuruluş ile 2 ...

Çin’de gözaltında kaybolan Uygur modelden mesaj ve görüntüler: ‘Sorgu odalarından çığlıklar geliyordu’

John SudworthBBC News Dev Çin internet giyim şirketi Taobao için modellik yapan Merdan Ghappar kameralara poz vermeye alışkın biri. Fakat ...

Çin, Doğu Türkistan’da ‘bağımsız insan hakları gözlemi’ teklifini reddetti

Çin’in Paris Büyükelçiliği, Uygur Özerk Bölgesi’nde bağımsız insan hakları gözlemine izin verilmeyeceğini bildirdi. Ankara Çin‘in resmi yayın kuruluşu Global Times’ın ...