Doğu Türkistan Liderlerinden Muhammed Emin Buğra

Doğu Türkistan Liderlerinden Muhammed Emin Buğra

Mehmet Emin Buğra, 1901 yılında Hoten şehrinde doğmuştur. İlk, Orta ve Yüksek eğitimini tamamladıktan sonra, 1922-1930 yılları, arasında memleketinde tefsir ve hadis konularında hocalık yapmıştır. Karakaş nahiyesindeki görevi esnasında, öğrencilerini teşkilatlandırarak, Çin işgaline karşı çareler aramıştır. Çin’ in ağır vergileri esnaf ve çiftçilerin de belini büküyordu. 1930 yılında Hoten’de Milli İnkılap Teşkilatı’nı kurmuştur. Teşkilatın amacı, üye toplamak, para ve silah tedarik etmek olarak belirlenmiştir. 1931 yılının ilk aylarında Sabit Damolla, Hindistan, Türkiye ve Hicaz gezisinden dönmüştür. Bilgi ve birikimi ile o da teşkilata katılmıştır.Muhammadimin bughra muhammadimin bughra kizi fatma ve koyoglu yunus bughra bilen chushken hatire resim Muhammad emin bughra TRT Avazida4

Bu teşkilat, 20 Şubat 1932 tarihinde Karakaş nahiyesinde Muvakkat Hoten Hükümetinin teşkilini kararlaştırmıştır. Burada Mehmet Emin Buğra Başkomutan seçilmiştir. İsyan için belirlenen tarihin Çinliler tarafından öğrenilmesi üzerine, 22 Şubat 1933 günü isyan Karakaş’tan başlatılmıştır. Doğu Türkistan İslam Cumhuriyet’inin tesisinden sonra, Buğra 1934 yılında Hindistan’a göç etmiştir. Batı Türkistan’ı istila eden Ruslar ve Hindistan’da alevlenmekte olan bağımsızlık hareketlerinden tedirgin olan İngilizler, bu gelişten rahatsız olmuşlardır. Bunun üzerine, Buğra Afganistan’a gitmiştir. Burada, 1942 tarihine kadar bilimsel faaliyetlerde bulunmuş ve Şarki Türkistan Tarihi’ni kaleme almıştır.

II. Dünyas Savaşı ile bölgede şartların değişmesi sonucu, Buğra, tekrar Hindistan’a dönmüştür. Çin’in Hindistan konsolosu onu, Çin’e dönmesini söylemiş, bu teklifi reddedip Peşaver’e gidince tutuklanmış, bir müddet cezaevinde kaldıktan sonra, 8 Ocak 1943 tarihinde Çin’e gitmek şartı ile serbest bırakılmıştır. Burada, Çinli yetkililere, Doğu Türkistan’ın bağımsızlık davasını anlatmıştır. Arkadaşlarından, Mesut Baykozi, İsa Yusuf Alptekin ve Kadir Efendi ile Yurttaşlar Cemiyeti’ni kurmuştur. 1944 yılında Doğu Türkistan’a gelmiştir. Bu dönemde, Altay Dergisi’ne ve Erk Gazetesi’ne makaleler yazmıştır. Zamanın bir parti kurmak için geldiğine inandığında bu faaliyetlere başlamıştır. Seçim çalışmalarına başlaması Rusya ve Çin’i rahatsız etmiştir. Bundan dolayı Keriye nahiyesinde kendisini karşılamaya gelen heyete ateş açılması sonucu 7 kişi hayatını kaybetmiştir.

Buğra, Doğu Türkistan’da kurulan Eyalet Hükümetinin Bayındırlık Bakanlığına atanmıştır. Aynı zamanda, Urimçi Üniversitesi fahri rektörü ve profesör unvanı ile çalışmaya başlamıştır. 29 Aralık 1948 tarihinde de Eyalet Hük9met Başkan Yardımcılığına atanmıştır. 12 Kasım 1949 tarihinde Doğu Türkistan işgal edilince, Hindistan’a göç etmiştir.

Hayatının son bölümünü Türkiye’de geçiren Mehmet Emin Buğra, 1965 yılında İstanbul’da vefat etmiştir.

x

Check Also

Çin: BM bünyesinde Uygur Müslümanları için etkinlik düzenlemek, Pekin’e hakaret

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hua Chunying, Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde Uygur Özerk Bölgesiyle ilgili bir etkinlik düzenlenmesinin Pekin’e hakaret anlamına geldiğini söyledi. Konu ile ilgili açıklama yapan Hua Chunying, Almanya, ABD ve İngiltere’nin girişimiyle BM ...

Çin’den BM ülkelerine skandal çağrı: Pekin karşıtı organizasyonlara katılmayın

Çin’in Doğu Türkistan’da Uygur Türklerini maruz bıraktığı zulüm tüm çağrılara rağmen devam ediyor. Çin’in bazı BM ülkelerine Pekin’in Uygurlara uyguladığı zulmün ele alınacağı bir organizasyona katılmamaları yönünde ikna çağrısında bulunduğu belirtildi. Çin’in Doğu Türkistan’da Uygur Türklerine ...

Çin güvenilir bir ticari partner midir?

Merve Şebnem Oruç / Gazeteci, Yazar 08.05.2021 Covid-19’a karşı geliştirdiği aşıyı ticari bir silah olarak kullanmayı denediği bilinen ve Doğu Türkistan nedeniyle karşılaştığı en ufak eleştiriye dahi çok sert ekonomik tehditlerle cevap veren Çin’in sadece ...

İngiltere’den Doğu Türkistan adımı! Çin zulmüne resmen ‘soykırım’ dedi

Çin’in Doğu Türkistan Uygur Müslüman Türklerine yönelik insanlık dışı uygulamalarını İngiliz parlamentosu ‘soykırım’ olarak tanıyan önemli bir karar aldı. Doğu Türkistan’da Müslüman Uygur Türklerine yönelik Çin zulmü devam ediyor. Binlerce Uygur Türkü’nü toplama kamplarında zorla çalıştıran, çocukları ...

İngiltere parlamentosu Çin zulmüne resmen ‘soykırım’ olarak kabul etti

İngiltere parlamentosu Çin zulmüne resmen ‘soykırım’ olarak kabul etti İngiltere parlamentosu 22 Nisan, perşembe günü oy birliğiyle Doğu Türkistan’da soykırım yapıldığını kabul etti ve açıklama yapıldı. İngiltere Milletvekillerinin oylama konuşmalarında 2022 Pekin Kış Olimpiyatlarının boykot ...

Türk Mahkemesi, Çin’in Abdulkadir Yapçan’ın iade talebini reddetti

Türk mahkemesi, Çin'in Abdukadir Yapcan'ın iade talebini reddetti Türk Adaleti Tecelli etti, Çin düzmece iftiralarla iadesini talep ettiği Doğu Türkistan davasının Yılmaz lideri ve kanaat önderi Abdulkadir YAPÇAN’in 8 Nisan 2021 tarihindeki duruşması hayırla sonuçlandı. ...

Yalanın Gölgesinde Soykırım: Doğu Türkistan konulu basın toplantısı gerçekleşti

Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlalleri ve Çin yönetiminin propaganda faaliyetlerini cevap vermek amacıyla bir basın açıklaması gerçekleşti. basın toplantısında, Çin’in 2 Nisan’da gösterime giren “The War in The Shadows” filmiyle, Doğu Türkistan üzerinde propaganda ve ...

Sistematik soykırımın başlangıcı: Barın Katliamı

Çin’in Doğu Türkistan’ın Barın kasabasında gerçekleştirdiği katliamın üzerinden 31 yıl geçti.Eyüp Sultan Meydanı’nda düzenlenen basın açıklamasıyla 31 yıl önce yaşanan Barın Katliamı ile Doğu Türkistanlıların ortadan kaldırılması hedeflendi. Basın açıklamasını okuyan Uluslararası Doğu Türkistan Sivil ...

Barın Katliamın 31.yıl dönümünde Basın açıklaması

5 Nisan 1990 tarihinde Doğu Türkistan’ın kadim şehri Kaşgar’a bağlı Aktuğ yöresinin BARIN kasabasında İşgalci Çin Rejimi tarafından gerçekleştirilen Katliamı, Barın şehitlerini ve Barın Direnişini anmak ve Doğu Türkistan’da devam eden ve gün geçtikçe artan ...