Uygurlar “Kültür İhtilali”nin Kara Boranlarında Neler Kaybetti?

medeniyet-inqilabi-qalpaq Uygurlar “Kültür İhtilali”nin Kara Boranlarında Neler Kaybetti? 

Uygurlar “Kültür İhtilali”nin Kara Boranlarında Neler Kaybetti?

Kültür ihtilalinde Külah Giydirilenler

“Kültür ihtilali” nin içeriği bugüne kadar Çin’in yakın tarihindeki unutulmaz kara leke sıfatı ile insanların idrakinden kaybolmuş değildir.
Dünyadaki birçok ülkelerin fen-teknoloji ve iktisadi yönden uçarcasına gelişme dönemine girdiği 1960-1970 yıllarında Çin gibi nüfusu en çok olan devlette yürütülen bu siyasi boran milyonlarca kişinin gururunu insanlık kadir-kıymetini ve insanca yaşama özgürlüğünü çiğnemişti. Mao Zedung’un “Tarihte emsali görülmemiş ihtilal” diye tarif ettiği “Kültür ihtilali” gerçekte 20. asrın 30. yıllarında Stalin hükümranlığındaki Sovyetler Birliğinde yürütülen “Büyük temizlik”in Çin’deki şekli değişmiş varyantı idi. O halde, Uygur halkı “Kültür İhtilali” denilen bu afetli yılların kara boranlarında ne kadar ağır bedeller ödedi?
1966 yılı yazında “Külür İhtilali” öncelikle Pekinde başlanıp çok geçmeden onun şiddetli kara boranları Doğu Türkistan’a ulaştığında Uygur halkının başına yine büyük bir bela ve afetin gelmekte olduğunu birçok kişi henüz hissetmemişti. Mao Zedung’un şahsi iradesi ile ortaya çıkan bu siyasi boranın Doğu Türkistan’da değişik bir tarzda yayılması ve yerli halkın milli kaderini berbat etme yönelişine bakarak artacağını insanlar halen tasavvur etmemişlerdi. Dolayısıyla “Kültür İhtilali”nin kara kasırga Doğu Türkistan’ı kapladığında Uygur halkı çifte bedel ödemeye mecbur oldu. Onlar bu esnada bir taraftan “Kültür İhtilalı” adı ile bütün Çin’de yürütülen siyasi hareketlerin kurbanı olurlarken, diğer taraftan’da Çin milliyetçiliğinin darbe odağına dönüşerek milli kimlik ve kültür geleneğinden uzaklaştırıldı. “Kültür İhtilali döneminde Doğu Türkistan’daki milletler bir-birleri ile karşı-karşıya getirildiler. Milli kültür inkar edilerek, geniş çaplı bir Çinlileştirme politikası yürütüldü. Uygur halkının İslam inancı şiddetli şekilde yasaklanmaya uğrayarak, dinsizleştirme ve kızıllaştırma hareketi icra edildi. Daha da acıklı olanı şu ki, böylesine haddi aşan eylemler milletin kendi içerisinden çıkan siyasi yandaşların elleriyle yürütüldü.
istiklalgazetesi.com.tr
5 Temmuz’dan bir gün sonra Tohti Ali Haşim’e bir “Kültür İhtilalı” denilen bu afetin Doğu Türkistan’da nasıl bir tarihi şeraitte başladığı ve yayıldığı konusunda o devrin şahitlerinden biri olup, Avustralya’da yaşamakta olan Hüsen Efendi kendi görüşlerini ifade etti.
On yıllarca devam eden “Kültür İhtilalı” Uygurların hayatında 20. asrın ikinci yarısındaki en müthiş bir tarihi sayfayı oluşturdu. Bütün millet sadece kendisine olan inancı ve geleceğine olan ümidinden olmakla kalmayıp, milletin maneviyatını ayakta tutan milli anane ve milli ruhtan da uzaklaştırıldı. Bilhassa bir bütün olan milleti sürükleyip götürmekte olan her alandaki komutanlar, bilgili aydınlar, din alimleri ve saygın kişiler öncelikli olarak darbe vurmanın odağına dönüştürüldü. Bunun sonucunda dünyanın uçarcasına gelişmekte olduğu 1960 ve 1970 yıllarında Uygur halkı Çin’deki milli kimliği en açık azınlık millet olma sıfatı ile tahmini imkansız derecede ağır bedeller ödedi. Hüsen Efendi bu noktayı başından geçirdiği acı bir sergüzeşti ile beyan etti. RFA-Kutlan

x

Check Also

5 şubat Gulca katliamı ve Doğu Türkistan’ın son durumu ile ilgili basın açıklaması gerçekleşti

5 şubat Gulca katliamı ve Doğu Türkistan’ın son durumu ile ilgili basın açıklaması gerçekleşti 5 Şubat Gülca katliamin 24.yıl dönemi ...

Fenerbahçe’de bir dünya yıldızı: Mesut Özil Uygur Türkleri

Uygur Türklerine destek çağrısı Mesut Özil, Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde (Doğu Türkistan) Uygur Türklerine yönelik yapılan insan hakları ihlallerine ...

Dernek Başkanımız TBMM Başkanı ile körüştü

Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatlar Birliği Heyeti TBMM Başkanı Sayın Prof. Dr. Mustafa ŞENTOP beyi makamında ziyaret etti. Uluslararası Doğu Türkistan ...

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Çin ile Türkiye arasında imzalanan Anlaşmayı’ değindi

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, 2020 yılı dış politika değerlendirme toplantısında Çin ile Türkiye arasında 2017’de imzalanan fakat TBMM’nin henüz onaylamadığı ...

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Çin ile imzalanan anlaşmaya değindi.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, 2020 yılı dış politika değerlendirme toplantısında Çin ile Türkiye arasında 2017’de imzalanan fakat TBMM’nin henüz onaylamadığı ...

Türkiye, Uygur Türklerini iade etmiyor! Anlaşmanın maddeleri ortaya çıktı

Çin ile Türkiye arasında 2017’de imzalanan fakat TBMM’nin henüz onaylamadığı ‘Suçluların İadesi Anlaşması’ Pekin yönetimi tarafından kabul edildi. Türkiye ise ...

10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü ve Doğu Türkistan’daki acı gerçekler.

İnsan Hakları Günü her yıl, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin BM Genel Kurulu tarafından 1948 yılında kabul edildiği gün olan 10 ...

Avcılar’da Uygur Türkü’nün silahla saldiran iki cani tutuklandı

Avcılar’da Uygur Türkü’nün silahla saldiran iki cani tutuklandı İSTANBUL (AA) – Avcılar’da Uygur Türkü Yusuf A’nın silahlı saldırıda yaralanmasına ilişkin ...

UYGUR TÜRKÜ İSTANBUL’DA SUİKASTE UĞRADI

İstanbul Avcılar’da daha önce Çin’in ajanlık teklifini reddettiği iddiasıyla gündeme gelen Uygur Türkü Yusufcan Emet (Amat) kimliği belirsiz kişiler tarafından ...