Uygurlar “Kültür İhtilali”nin Kara Boranlarında Neler Kaybetti?

 

Uygurlar “Kültür İhtilali”nin Kara Boranlarında Neler Kaybetti?

Kültür ihtilalinde Külah Giydirilenler

“Kültür ihtilali” nin içeriği bugüne kadar Çin’in yakın tarihindeki unutulmaz kara leke sıfatı ile insanların idrakinden kaybolmuş değildir.
Dünyadaki birçok ülkelerin fen-teknoloji ve iktisadi yönden uçarcasına gelişme dönemine girdiği 1960-1970 yıllarında Çin gibi nüfusu en çok olan devlette yürütülen bu siyasi boran milyonlarca kişinin gururunu insanlık kadir-kıymetini ve insanca yaşama özgürlüğünü çiğnemişti. Mao Zedung’un “Tarihte emsali görülmemiş ihtilal” diye tarif ettiği “Kültür ihtilali” gerçekte 20. asrın 30. yıllarında Stalin hükümranlığındaki Sovyetler Birliğinde yürütülen “Büyük temizlik”in Çin’deki şekli değişmiş varyantı idi. O halde, Uygur halkı “Kültür İhtilali” denilen bu afetli yılların kara boranlarında ne kadar ağır bedeller ödedi?
1966 yılı yazında “Külür İhtilali” öncelikle Pekinde başlanıp çok geçmeden onun şiddetli kara boranları Doğu Türkistan’a ulaştığında Uygur halkının başına yine büyük bir bela ve afetin gelmekte olduğunu birçok kişi henüz hissetmemişti. Mao Zedung’un şahsi iradesi ile ortaya çıkan bu siyasi boranın Doğu Türkistan’da değişik bir tarzda yayılması ve yerli halkın milli kaderini berbat etme yönelişine bakarak artacağını insanlar halen tasavvur etmemişlerdi. Dolayısıyla “Kültür İhtilali”nin kara kasırga Doğu Türkistan’ı kapladığında Uygur halkı çifte bedel ödemeye mecbur oldu. Onlar bu esnada bir taraftan “Kültür İhtilalı” adı ile bütün Çin’de yürütülen siyasi hareketlerin kurbanı olurlarken, diğer taraftan’da Çin milliyetçiliğinin darbe odağına dönüşerek milli kimlik ve kültür geleneğinden uzaklaştırıldı. “Kültür İhtilali döneminde Doğu Türkistan’daki milletler bir-birleri ile karşı-karşıya getirildiler. Milli kültür inkar edilerek, geniş çaplı bir Çinlileştirme politikası yürütüldü. Uygur halkının İslam inancı şiddetli şekilde yasaklanmaya uğrayarak, dinsizleştirme ve kızıllaştırma hareketi icra edildi. Daha da acıklı olanı şu ki, böylesine haddi aşan eylemler milletin kendi içerisinden çıkan siyasi yandaşların elleriyle yürütüldü.
istiklalgazetesi.com.tr
5 Temmuz’dan bir gün sonra Tohti Ali Haşim’e bir “Kültür İhtilalı” denilen bu afetin Doğu Türkistan’da nasıl bir tarihi şeraitte başladığı ve yayıldığı konusunda o devrin şahitlerinden biri olup, Avustralya’da yaşamakta olan Hüsen Efendi kendi görüşlerini ifade etti.
On yıllarca devam eden “Kültür İhtilalı” Uygurların hayatında 20. asrın ikinci yarısındaki en müthiş bir tarihi sayfayı oluşturdu. Bütün millet sadece kendisine olan inancı ve geleceğine olan ümidinden olmakla kalmayıp, milletin maneviyatını ayakta tutan milli anane ve milli ruhtan da uzaklaştırıldı. Bilhassa bir bütün olan milleti sürükleyip götürmekte olan her alandaki komutanlar, bilgili aydınlar, din alimleri ve saygın kişiler öncelikli olarak darbe vurmanın odağına dönüştürüldü. Bunun sonucunda dünyanın uçarcasına gelişmekte olduğu 1960 ve 1970 yıllarında Uygur halkı Çin’deki milli kimliği en açık azınlık millet olma sıfatı ile tahmini imkansız derecede ağır bedeller ödedi. Hüsen Efendi bu noktayı başından geçirdiği acı bir sergüzeşti ile beyan etti. RFA-Kutlan

x

Check Also

Doğu Türkistan Maarif Cemiyeti’nden Rektör Uysal’a ziyaret

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kazım Uysal, Doğu Türkistan Maarif Cemiyeti ve Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği Başkanı Hidayet Oğuzhan ve beraberindeki heyeti makamında kabul etti.Doğu Türkistan Maarif Cemiyeti ve Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar ...

Urumçi katliamının 12. yıl döneminde Çin konsolosluğu önünde protesto yapıldı

5 Temmuz Urumçi Katliamının 12. Sene-i devriyesi münasebeti ile Bugün İstanbul’da Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliğinin öncülüğünde Diğer Doğu Türkistanlı kardeş STK’larının desteğiyle basın açıklaması ve miting düzendi. Mitinge 5-6 Bin civarında dava dostlari ve ...

Maarif Hareketi Ailesi Buluştu

Maarif Hareketi Ailesi Buluştu. Çin Virüsü pandemi kısıtlamalarının kaldırılmasından sonra uzun zamandır bir araya gelemediğimiz Maarif Hareketi dava kardeşliği Maarif Ailesi Buluşması kapsamında bir araya toplandı. Google+

Çin izin vermezse Doğu Türkistan için farklı seçenekler var

İnsan hakları savunucuları ve Batılı diplomatlar, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri’nin, Çin memnun olmasa bile, Uygurların Doğu Türkistan’daki gün geçtikçe kötüleşen durumuna ilişkin kendi bulgularını belgelendirmesi gerektiğini belirtiyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle ...

Müslüman Uygur Türkleri Çinin sistematik baskıyla karşı karşıya

<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/GRBcP5BrffI" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture" allowfullscreen></iframe> Çin'in Müslüman Uygurları, kendi hükümetlerinin sistematik baskısı ile karşı karşıya. Anavatanları olan Sincan eyaleti bir polis devletine dönüştürüldü - tahminen ...

Doğu Türkistanlı çocukların kimi kampta kimi Çinlilerin evinde

Bekir Şirin milligazete. com.tr Doğu Türkistanlı çocukların çilesi bitmek bilmiyor. Kimi asimilasyon kampında kimi Çinli bireylerin elinde bulunuyor Uluslararası Doğu Türkistan STK’ları Birliği’nin açıklamasına göre bir milyonu aşkın Doğu Türkistanlı çocuk, Çinlileştirme Çocuk kamplarında, tam ...

Esaret ve Zulmün gerçek yüzü Doğu Türkistan

Esaret ve Zulmün gerçek yüzü Doğu Türkistan Doğu Türkistan rumuz yayınevi Hidayet Oğuzhan Doğu Türkistan Kısa Özet Doğu Türkistan’ın Kaşgar vilayetinde doğdu. Pakistan Lahore Uluslararası İslami Bilimler Enstitüsünde İslam hukuku bölümünde  lisans eğitimini bitiren Oğuzhan, ...

Ankara Baroların, Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerine yönelik basın açıklamasa

Ankara Baroların, Çin işgal altında bulunan Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerine yönelik basın açıklamasa Google+

Akit TV’de Uygur Türkü annelerden yürekleri dağlayan yardım çığlığı!

Doğu Türkistan’da zulüm gören Uygur Türkü annler Akit TV canlı yayına katıldı. Çin zulmüne uğrayan Uygur Türkü anneler, çocuklarına kavuşmak için gözyaşlarıyla yardım istedi. İHH İnsani Yardım Vakfı’nın Akit TV’de gerçekleştirdiği ‘Doğu Türkistan Özel Yayını’na ...