Anasayfa » Makaleler » Çin olaylara nasıl bakar?

Çin olaylara nasıl bakar?

Akif-Emre2 Çin olaylara nasıl bakar?Çin olaylara nasıl bakar?

Çin olaylara nasıl bakar?

Akif EMRE

Geçen yılın değerlendirmesini yapan medya aygıtları, dünya çapında yılın ‘en’lerine dair yaptıkları seçmelerde bize adeta hangi pencereden bakmamız gerektiğini telkin etmiş olurlar. Zaten yıl boyu bu haber kanallarının/ağlarının/ajansların seçtiği haberleri onların sunum şekliyle algılıyoruz; hafızamız da ona göre şekilleniyor. Bu nedenle bu seçimlerin gerek görsel muhtevasına gerekse kronolojik sıralamasına zihnen hazır oluyoruz. Uluslararası haber tekellerine göre Batı merkezli, hatta Amerikan merkezli dünya algısını benimsememiz isteniyor. Amerikan medyasının kendi çıkarı doğrultusunda ve bakış açısıyla dünyayı yorumlamasından daha tabii ne olabilir diye sorulabilir. Oysa sorun, bu medya aygıtlarının kendilerini dünyaya tarafsız, bütün insanlığı ilgilendiren haber servis ettikleri şeklinde takdim etmelerinde. Yerel medyaların da bu takdimi sorgusuz kabullenmeleri ve bu algıyı pekiştirecek biçimde kendilerine Amerikan gözüyle bakmaları… Mesela son bir yıl içinde Mısır’da yaşanan olaylar, Amerikan algısına yakın bir biçimde mi yansıtıldı yoksa Mısırlıların ya da bölge insanının duyuş ve sezişine uygun bir haber diliyle mi verildi?

Dünyada Amerika’dan ve Batılı müttefiklerinin küresel çıkarlarını ilgilendiren haberlerden daha önemli şeylerin gerçekleştiğini kavramak için özel ilgi ve donanım gerekiyor. Ortalama haber okuyucusu için şimdilik bu zor. Sadece ‘ortalama’ dediğimiz ‘sokaktaki insan’ın ülkesine, kültürüne dair özel tepkileri, refleksleri bu küresel algı kirlenmesine direnebiliyor. Bu refleksler de her zaman sağlıklı olmayabilir…

Resmi Çin ajansının 2010 yılı için hangi olayı ‘en önemli’ seçtiğine rastlayınca olaylara nereden bakıldığının gündemi nasıl farklılaştırdığını bir kez daha kavradım. Çin Xinhua haber ajansının seçtiği yılın en önemli 10 olayında, Amerika’nın Asya-Pasifik bölgesinde askeri güç dengesini değiştirecek stratejik adımı ilk sıraya konmuş. Panetta tarafından, Amerikan stratejik gücünün Pasifik ve Atlantik ekseninde yüzde elli – elli oranıyla dengeleme tercihi yerine, 2020 itibariyle yüzde altmış ağırlığın Pasifik’e kaydırılması kararının açıklanması Çin açısından görmezden gelinecek bir gelişme değil. Resmi Çin ajansının bu seçimi Çin yönetimi açısından şimdiden alarm zillerinin çaldığını gösteriyor. Ortadoğu’ya kilitlenen bakış açımız küresel anlamda uzun vadeli gelişmeleri kaçırmamıza neden olabilir. Üstelik yılın olaylarını bu denge değişimi açısından değerlendiren Çin bakış açısı; Obama’nın seçildikten sonra ilk dış gezisini Tayland, Burma ve Kolombiya’ya yapmasını, stratejik tercihin göstergesi olarak okunmakta hiç de haksız değil.

Yılın en önemli olaylarından biri olarak Müslüman Kardeşler’in Mısır’da iktidara gelmesini göstermesi ve bunu önemsemesi de başlı başına bir gösterge bence. Arap Baharı’nın tüm medyayı ilgilendirdiği muhakkak; Çin’in de bu denli öne çıkarmasının, olayın kendisinden çok, Asya devinin bölgeye olan potansiyel ilgisinden dolayı olduğunu söylemeye gerek yok. Amerika’nın potansiyel rakibinin en önemli rekabet alanlarından birinin Afrika olduğu düşünülürse bu tercih, medyatik görünse de, son derece stratejik aslında.

Afganistan, Pakistan ve Bingazi’deki Amerikan karşıtı dini tepkilerin yükselişi de üçüncü sıraya yerleşmiş. Burada incelikli bir medya dili gözle çarpıyor. Amerikan karşıtlığını tehlike gibi gösterse de bu üç ülkenin doğrudan Çin stratejik çıkar alanına girdiği ve bunu Amerika üzerinden dile getirdiği söylenebilir. Afganistan-Pakistan hattı doğrudan Çin’in ilgi alanında, Libya ise Afrika rekabetinin konusu. İkinci ve üçüncü sıraya konulan bu seçimler, ‘dini söylem’ ve ‘Amerikan karşıtlığı’ ile dile getirilse de Çin’in kendi stratejik ilgi alanlarını gündeme taşıyor. Dev komşusu Rusya’nın Dünya Ticaret Örgütü’ne girmesi ancak beşinci ve Japonlarla yaşanan kriz ise altıncı sırada yer alabilmiş.

Çin, ticari yükselişine karşın askeri olarak Amerika’ya açıktan meydan okumaktan uzak duruyor şimdilik.. Özellikle Avrupa ve Amerika için öncelikli bölgelere dair doğrudan müdahil olmak istemeyen bir tavır gösterse de alttan alta alanını genişletmeye çalışıyor. Bu tür haberlere stratejik çıkarların medya diline yansıması olarak bakmakta yarar var.

Kaynak:http://www.yenisafak.com.tr/yazarlar/AkifEmre/cin-olaylara-nasil-bakar/35678

x

Check Also

Doğu Türkistan’a tehcir: Uygur Türkleri toplama kampından zorla fabrikaya gönderiliyor

Çin yönetimi, Doğu Türkistan’da üstü kapalı tehcir uyguluyor. Pekin, toplama kamplarındaki Uygur Türklerini fabrikalara zorla göndermeye başladı. Çalıştırılmak üzere ülkenin yüksek teknoloji üretim merkezi olan Shenzhen şehrine 50 bin, Shaoguan şehrine de 30 binden fazla kişinin gönderileceği belirtiliyor. Çin, Doğu Türkistan Uygur Özerk Bölgesi’nde “eğitim merkezi” adı altında faaliyet gösteren ...

‘Uygur” tanımı Doğu Türkistan’dan silindi!

Çin Komünist Partisi resmi web sitelerinin “Uygur” kelimesini “Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi” tanımından kaldırarak sadece “Xinjiang Özerk Bölgesi” kullanımında bulunduğu bildirildi. Doğu Türkistan’daki Çin Komünist Partisi resmi web sitelerinin “Uygur” kelimesini şu anda Doğu Türkistan için kullandıkları sözde resmi adı olan “Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi” tanımından kaldırarak sadece “Xinjiang Özerk Bölgesi” şeklinde kullanmaya başladığı ...

Uygur Diasporası Baskıya Sosyal Medyada Direniyor

Halmurat Harri Elsoy, 2018’in ilkbaharında, Sincan’da yaşayan anne ve babasının Çin’deki toplama kamplarına gönderildiğini öğrendiğinde, onları kurtarmak için yapabileceği tek şeyin sosyal medyanın gücünü kullanmak olduğunu düşünmüş. İlk başlarda Çin’in misilleme yapmasından korktuğunu söyleyen 35 yaşındaki Elsoy, “Annem ve babam gözaltına alındıktan ve Çin’in bu gözaltıları sürekli inkar ettiğini gördükten ...

Ömer Döngeloğlu Hocamızın mekânı cennet olsun

Ömer Döngeloğlu Hocamızın mekânı cennet olsun. Mazlum Doğu Türkistanlıların himayecisi ve duacısı olan, tüm TV programlarında, sohbetlerinde ve dualarında mazlum Doğu Türkistan’ı dilinden düşürmeyen değerli Hocamız Ömer Döngeloğlu, Çin virüsü ile hastalanmış ve Başakşehir Hastanesi’nde tedavi altındayken 3 Mayıs 2020 Pazar günü hakkın rahmetine kavuşmuştur. Değerli hocamızın vefat haberi tüm ...

Doğu Türkistan Teşkilatlar Birliği Başkanı’ndan çarpıcı açıklamalar

Doğu Türkistan Teşkilatlar Birliği Başkanı Hidayetullah Oğuzhan, yeniakit.com.tr’de canlı yayın konuğu oldu. Çin koronavirüsü bilinçli olarak mı dünyaya saldı? Çin koronavirüs üzerinden büyük bir cinayet mi işledi? Çin dünyaya neden “yalan” söylüyor? Mehmet Özmen sordu, Doğu Türkistan Maarif Derneği Başkanı Hidayetullah Oğuzhan cevapladı. Oğuzhan, Doğu Türkistan’ın dünyadan tecrit edildiğini belirterek, orada yaşanılan ...

DSÖ Çin temsilcisi: Çin inceleme talebimizi reddediyor

İngiliz medyasına konuşan Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ)Çin temsilcisi Dr. Gauden Galea Çin’in inceleme taleplerini reddettiğini bildirerek, ” 3-16 Ocak tarihlerinde Çin DSÖ’ye 41 vaka dışında yeni vaka bildirmedi. Şu anda Çin’in ulusal düzeyde bir inceleme yaptığını biliyoruz, ancak biz davet edilmedik” dedi ABD’nin koronavirüs konusunda Çin ve Çin odaklı çalışmakla suçladığı Dünya Sağlık Örgütünün ...

Koronavirüsün nasıl yayıldığı tartışması Çin’le Avustralya’yı karşı karşıya getirdi

Çin bir süredir dünya çapında 3 milyonu aşkın kişiyi hasta eden ve 200 bini aşkın insanın ölümüne yol açan Covid-19 salgını karşısında izlediği tutumdan dolayı başta ABD olmak üzere bazı ülkelerden gelen tepkilerle karşı karşıya kalıyor. Sebebi ise salgının ilk olarak Çin’in Vuhan bölgesinde ortaya çıktığının ancak Çin’in bunu uluslararası ...

Çin ticari amaçlar için verileri gizliyor

Dünyanın büyük kısmında toplumsal yaşamı durma noktasına getiren yeni tür koronavirüse ilişkin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Çin arasında söz dalaşı sürüyor. ABD Başkanı Trump’ın Ticaret Danışmanı Peter Navarro, Pekin yönetimine göndermede bulunarak, “Çin koronavirüs verilerini ticari yarışı kazanmak amacıyla bir aşı üretmeye çalıştığı için gizliyor” dedi. Dünyanın büyük kısmında toplumsal yaşamı ...

ABD’li Senatör Cotton, Çin’i, Kovid-19 salgınının kaynağını gizlemekle suçladı

ABD’nin Arkansas Senatörü Cumhuriyetçi Cotton, yeni tip koronavirüs salgınının kaynağına ilişkin kanıtların Vuhan’daki laboratuvarları işaret ettiğini ancak Çin’in örtbas girişimiyle bu kanıtlardan kesin sonuç elde etmenin mümkün olmayacağını yazdı. Wall Street Journal gazetesinde yayımlanan makalesinde Tom Cotton, Çin’in ilk Kovid-19 vakalarının Vuhan’daki su ürünleri pazarına giden kişilerde görüldüğünü iddia ettiğini ancak ...