Çin olaylara nasıl bakar?

Çin olaylara nasıl bakar?

Çin olaylara nasıl bakar?

Akif EMRE

Geçen yılın değerlendirmesini yapan medya aygıtları, dünya çapında yılın ‘en’lerine dair yaptıkları seçmelerde bize adeta hangi pencereden bakmamız gerektiğini telkin etmiş olurlar. Zaten yıl boyu bu haber kanallarının/ağlarının/ajansların seçtiği haberleri onların sunum şekliyle algılıyoruz; hafızamız da ona göre şekilleniyor. Bu nedenle bu seçimlerin gerek görsel muhtevasına gerekse kronolojik sıralamasına zihnen hazır oluyoruz. Uluslararası haber tekellerine göre Batı merkezli, hatta Amerikan merkezli dünya algısını benimsememiz isteniyor. Amerikan medyasının kendi çıkarı doğrultusunda ve bakış açısıyla dünyayı yorumlamasından daha tabii ne olabilir diye sorulabilir. Oysa sorun, bu medya aygıtlarının kendilerini dünyaya tarafsız, bütün insanlığı ilgilendiren haber servis ettikleri şeklinde takdim etmelerinde. Yerel medyaların da bu takdimi sorgusuz kabullenmeleri ve bu algıyı pekiştirecek biçimde kendilerine Amerikan gözüyle bakmaları… Mesela son bir yıl içinde Mısır’da yaşanan olaylar, Amerikan algısına yakın bir biçimde mi yansıtıldı yoksa Mısırlıların ya da bölge insanının duyuş ve sezişine uygun bir haber diliyle mi verildi?

Dünyada Amerika’dan ve Batılı müttefiklerinin küresel çıkarlarını ilgilendiren haberlerden daha önemli şeylerin gerçekleştiğini kavramak için özel ilgi ve donanım gerekiyor. Ortalama haber okuyucusu için şimdilik bu zor. Sadece ‘ortalama’ dediğimiz ‘sokaktaki insan’ın ülkesine, kültürüne dair özel tepkileri, refleksleri bu küresel algı kirlenmesine direnebiliyor. Bu refleksler de her zaman sağlıklı olmayabilir…

Resmi Çin ajansının 2010 yılı için hangi olayı ‘en önemli’ seçtiğine rastlayınca olaylara nereden bakıldığının gündemi nasıl farklılaştırdığını bir kez daha kavradım. Çin Xinhua haber ajansının seçtiği yılın en önemli 10 olayında, Amerika’nın Asya-Pasifik bölgesinde askeri güç dengesini değiştirecek stratejik adımı ilk sıraya konmuş. Panetta tarafından, Amerikan stratejik gücünün Pasifik ve Atlantik ekseninde yüzde elli – elli oranıyla dengeleme tercihi yerine, 2020 itibariyle yüzde altmış ağırlığın Pasifik’e kaydırılması kararının açıklanması Çin açısından görmezden gelinecek bir gelişme değil. Resmi Çin ajansının bu seçimi Çin yönetimi açısından şimdiden alarm zillerinin çaldığını gösteriyor. Ortadoğu’ya kilitlenen bakış açımız küresel anlamda uzun vadeli gelişmeleri kaçırmamıza neden olabilir. Üstelik yılın olaylarını bu denge değişimi açısından değerlendiren Çin bakış açısı; Obama’nın seçildikten sonra ilk dış gezisini Tayland, Burma ve Kolombiya’ya yapmasını, stratejik tercihin göstergesi olarak okunmakta hiç de haksız değil.

Yılın en önemli olaylarından biri olarak Müslüman Kardeşler’in Mısır’da iktidara gelmesini göstermesi ve bunu önemsemesi de başlı başına bir gösterge bence. Arap Baharı’nın tüm medyayı ilgilendirdiği muhakkak; Çin’in de bu denli öne çıkarmasının, olayın kendisinden çok, Asya devinin bölgeye olan potansiyel ilgisinden dolayı olduğunu söylemeye gerek yok. Amerika’nın potansiyel rakibinin en önemli rekabet alanlarından birinin Afrika olduğu düşünülürse bu tercih, medyatik görünse de, son derece stratejik aslında.

Afganistan, Pakistan ve Bingazi’deki Amerikan karşıtı dini tepkilerin yükselişi de üçüncü sıraya yerleşmiş. Burada incelikli bir medya dili gözle çarpıyor. Amerikan karşıtlığını tehlike gibi gösterse de bu üç ülkenin doğrudan Çin stratejik çıkar alanına girdiği ve bunu Amerika üzerinden dile getirdiği söylenebilir. Afganistan-Pakistan hattı doğrudan Çin’in ilgi alanında, Libya ise Afrika rekabetinin konusu. İkinci ve üçüncü sıraya konulan bu seçimler, ‘dini söylem’ ve ‘Amerikan karşıtlığı’ ile dile getirilse de Çin’in kendi stratejik ilgi alanlarını gündeme taşıyor. Dev komşusu Rusya’nın Dünya Ticaret Örgütü’ne girmesi ancak beşinci ve Japonlarla yaşanan kriz ise altıncı sırada yer alabilmiş.

Çin, ticari yükselişine karşın askeri olarak Amerika’ya açıktan meydan okumaktan uzak duruyor şimdilik.. Özellikle Avrupa ve Amerika için öncelikli bölgelere dair doğrudan müdahil olmak istemeyen bir tavır gösterse de alttan alta alanını genişletmeye çalışıyor. Bu tür haberlere stratejik çıkarların medya diline yansıması olarak bakmakta yarar var.

Kaynak:http://www.yenisafak.com.tr/yazarlar/AkifEmre/cin-olaylara-nasil-bakar/35678

x

Check Also

Alman Şirketleri Hakkında “Uygur İş Gücünden Yararlandıkları” Şüphesiyle Suç Duyurusu

Almanya’da savcılardan, Çin’de Uygurların zorla çalıştırılmasından “kazanç sağlamakla” suçlanan Alman şirketleri hakkında soruşturma açmaları talep edildi. Almanya’nın başkenti Berlin’de bulunan Avrupa Anayasal ve İnsan Hakları Merkezi’nden (ECCHR) yapılan açıklamada, tekstil ve perakende alanında faaliyet gösteren ...

Çin’in Doğu Türkistan çıkmazı

Hakan Çalışır Bir süre önce Çin’in Hegemon mücadelesinde ABD’ye alternatif olabilir mi sorusuna gerekçeleriyle olumsuz yanıtını vermiştim. Bugün de o argümanlarımı daha da genişletmek istiyorum. Hegemon potansiyeli taşıyan bir devlet her şeyden önce kendi içindeki ...

Doğu Türkistan’daki Çin toplama kamplarında işlenen tecavüzü anlatmakta zorlandı

Doğu Türkistan’daki Çin toplama kamplarında işlenen tecavüzü anlatmakta zorlandı Çin’in sistematik baskı ve asimilasyon araçlarından olan toplama kamplarından kurtulan kadınlardan birisi olan Kalbinur Sıddık, toplama kamplarında geçirdiği vahşet günlerini anlattı. Çin’in baskı ve ceza kamplarından ...

Kepez Belediye Başkanı Hakan Tütüncü Doğu Türkistanlı acil yardım ekibe teşekkür etti

Antalya’nın Manavgat, Akseki ve Gündoğmuş’ta çıkan yangın felaketinin yaraları sarılmaya çalışılıyor. Kepez Belediye Başkanı Hakan Tütüncü, Türk halkına destek olmak için afet bölgesine gelen 36 kişilik Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği heyetiyle de bir araya ...

Doğu Türkistanlılar, Antalya’da yangınla mücadeleye destek oluyor

İstanbul’dan yola çıkan Doğu Türkistanlılar, orman yangınlarının etkili olduğu Antalya’nın Manavgat ilçesine ulaştı. Yaşanan orman yangınlarına destek olmak için Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliğinden bir heyetin bölgeye gideceği belirtilmişti. Bölgede Kızılay ekiplerinin koordinasyonuyla yardım kolilerinin ...

Doğu Türkistanlılar, yangın bölgelerine destek olmak için yola çıktı

Doğu Türkistanlılar, Türkiye’nin orman yangınıyla mücadelesine sessiz kalmadı. Yaşanan orman yangınlarına destek olmak için Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliğinden bir heyet, Antalya’nın Manavgat ilçesine doğru yola çıktı. Türkiye’de yaşayan Doğu Türkistanlılar, yaşanan orman yangınlarına karşı ...

Doğu Türkistan’ın kalbi İstanbulda attı

Doğu Türkistan’ın kalbi İstanbulda attı. Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği öncülüğünde ve kardeş STK’larımız ile birlikte İstanbul’da büyük Kurban Bayramı Buluşması düzenlendi. Acı, hasret ve ıstıraba rağmen kurban Bayramı buluşmasında istiklale olan inancımızı, azmimizi, birliğimizi ...

Doğu Türkistan Maarif Cemiyeti’nden Rektör Uysal’a ziyaret

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kazım Uysal, Doğu Türkistan Maarif Cemiyeti ve Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği Başkanı Hidayet Oğuzhan ve beraberindeki heyeti makamında kabul etti.Doğu Türkistan Maarif Cemiyeti ve Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar ...

Urumçi katliamının 12. yıl döneminde Çin konsolosluğu önünde protesto yapıldı

5 Temmuz Urumçi Katliamının 12. Sene-i devriyesi münasebeti ile Bugün İstanbul’da Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliğinin öncülüğünde Diğer Doğu Türkistanlı kardeş STK’larının desteğiyle basın açıklaması ve miting düzendi. Mitinge 5-6 Bin civarında dava dostlari ve ...