Unutulmaması Gereken Dava: Doğu Türkistan

dogu-turkistan-cin-zulmu Unutulmaması Gereken Dava: Doğu TürkistanUnutulmaması Gereken Dava: Doğu Türkistan

Kimi insanlar ‘ kimse Doğu Türkistan’ı hatırlamıyor? ‘ diyor, gülüyorum sadece. Çünkü unutulan bir şey hatırlanır, Doğu Türkistan zaten unutulmamalıdır! Tarihi öğrenmeye ilk başladığımız zamanlarda sürekli duyardık İpek Yolu’nu. İşte Doğu Türkistan da Tarihi İpek Yolunun geçtiği bir coğrafya. Lakin sadece bir yol değil sadece bir pazar değil sadece bir ekonomik çıkar bölgesi hiç değil. O bir dava, o bir yara, o bir vuslat.

Yerleşik hayatı benimseyen ilk Türk Devleti olan Uygur Devleti’nin kurulduğu coğrafya bir kere. Yani Türk Medeniyeti’nin nabzının ilk atmaya başladığı yer.

Öncelikle tarihi dönemlere ayırarak, Türkistan’ın doğusuna yani bugünkü Doğu Türkistan’a kimler hükmetmiş ona bir bakalım ve ardından da klişeleşmiş tarih bilgileri dışında ilgi çekici ve mühim olan hadiselere bir göz atalım.

1-Hun İmparatorluğu
2-Göktürk İmparatorluğu
3-Uygur Devleti
4-Karahanlılar Devleti
5-Moğol İmparatorluğu
6-Mançur İşgali
7-Kurtuluş Hareketi ve Doğu Türkistan Devleti
8-İkinci Mançur İstilası
9-Bağımsız Çinli Generaller Dönemi
10-Kumul Ayaklanması
11-Rus İşgali Dönemi
12-Milliyetçi Çin İstilası
13-Komünist Çin İşgali

Kurtuluş Hareketi ve Doğu Türkistan Devleti döneminden önceki dönemler, tarihte yaşanmış ve günümüze de pek bir etki bırakamamış dönemlerdir. O nedenle günümüzdeki ‘yara’yı yorumlamada elzem bir değere sahip olmadığından ötürü klişe tarih bilgilerini barındıran söz konusu dönemlere değinmeyeceğim.

Mançur İşgaline karşı başlatılan Yakup Beg önderliğindeki kıyam, 1863’te başarıya ulaşmış ve Doğu Türkistan Devleti kurulmuştur. Yakup Beg, o devirde Osmanlı tahtında oturan Sultan Abdülaziz’e bir elçilik heyeti göndererek padişaha biadını sunmuştur. Sultan Abdülaziz de bu davranışa karşılık Doğu Türkistan’a bir askeri heyet ve bir miktar da silah göndermiştir. Hatta Doğu Türkistan’da Osmanlı Devleti Padişahı adına hutbe okutulmuş ve para bastırılmıştır. Ayrıca Mısır Hidivi İsmail Paşa da top ve tüfek yardımında bulunmuştur. Bu gelişmelerin haricinde İngiltere ve Rusya da kurulan bu yeni devleti resmen tanımış ve elçilik heyetleri göndermişlerdir. Ancak; İngiltere ve Rusya’nın Yakup Beg’in kontrol edilebilir bir insan olmadığını yani işlerine yaramayacağını anlamaları da uzun sürmemiştir. Neticede, Doğu Türkistan’a yardımı kesmişler ve Çin’in yeniden gerçekleştireceği işgale de göz yummuşlardır.

Bağımsız Çinli Generaller Devri 1911-1933 yılları arasında yaşanmıştır ve bu dönemin en belirgin özelliği, uygulanan işkence yöntemleridir. Bunlar içinde insanlık onuruyla uzaktan yakından bir bağı olmayan binlerce metod vardır. En sık kullanılanı da gözlerin oyularak çıkarılması. İşte o gün bu gündür de Doğu Türkistan’da uygulanan Çin zulmü artarak devam etmektedir. Şubat 1931’de, Doğu Türkistan’ın doğu bölgesindeki Kumul vilayetinde Hoca Niyazi Hacı ve Salih Dorga’nın kıyamı başlamıştır. Sözkonusu başkaldırı giderek tüm Doğu Türkistan’ı sarmış ve 12 Kasım 1933’te nihai hedefe varılmıştır: İstiklal!

Normaldir ki bu istiklal devri de fazla sürmemiş ve bölge sırasiyle Sovyetler Birliği, II. Dünya Savaşı ile de Milliyetçi Çin İstilasına uğramıştır. Ve 1949 yılında en nihayetinde Doğu Türkistan, bugün de hala devam eden Komünist Çin işgaline maruz kalmıştır.

Komünist Çin’in bölgeyi işgaliyle birlikte, Doğu Türkistan’ın tarih boyunca çektiği zulüm adeta yükselme devrine girmiştir. Öyle ki; şeref ve haysiyetten yoksun, milli şuurdan habersiz, şefkat-merhamet-vicdan-din-insanlık gibi kavramlardan uzak, mevkii ve zevk düşkünü, kumarbaz ve hain ruhlu, katil, uyuşturucu müptelası vb. zaat-ı muhteremler toplatılıp kurslara tabi tutulmuş ve bu kişilere bu kurslarda en mükemmel şekilde cinayet, zulüm ve işkence metotları öğretilmiştir. Komünist Çin bölgede; iki insanın bir araya gelmesini komünist aleyhtarı hareket, üç insanın bir araya gelmesini ise isyan hazırlığı saymıştır ve böylece Doğu Türkistanlılar kronik bir şekilde Çin zulmüne uğramışlardır. Herkes birbirinin casusu olmuş, aile içinde dahi kimse birbirine güvenemez olmuştur. Bu şekilde Doğu Türkistanlıların birlik oluşturmalarının da bir nevi önüne geçilmiştir. Bir diğer enteresan hadise ise, Komünist Çin işgali ile birlikte herkes üç günde bir polise giderek bu üç günde neler yaptığını anlatmak zorunda bırakılmıştır.

İnsanlıktan zerre nasibini almamış Çin askerleri, Doğu Türkistan sokaklarında vahşet üstüne vahşet gerçekleştirmektedir. Ne yazık ki dünya, tüm bu vahşetlere o veya bu sebeplerle gözlerini kapamakta kulaklarını tıkamaktadır. Yeryüzünde hangi bayrak masum insanları öldürmenin utancını kapatabilir ki? Evet, Doğu Türkistan’da insanlığın utancı olan bir zulüm var hem de ne zulüm. Başlarına bomba yağmıyor ama

– Çin’in en büyük nükleer deneme sahası Doğu Türkistan’da
– 13 yaşını geçip de Çin askerleri tarafından tecavüze uğramayan kadın neredeyse yok Doğu Türkistan’da
– Yıllarca Müslümanların kutsal günü olan Cuma günleri sokağa çıkma yasağı vardı Doğu Türkistan’da
– Bir ananın gözünün önünde 8 yaşındaki çocuğunun sırf Doğu Türkistanlı olduğu için 100ün üzerinde kişi tarafından kahkahalar eşliğinde dövülüp, bütün kemiklerinin kırılıp, paramparça edilmesi var Doğu Türkistan’da
– Komünist Çin’in askerlerinin işkencelerinden ötürü bir mensubunu dahi kaybetmemiş tek bir aile yok Doğu Türkistan’da

Şeklinde onlarca mevzuu var Doğu Türkistan’da. 1959 öncesinde nüfusu 40 milyon olan Doğu Türkistan baskılar, işkenceler ve doğum kontrolleri ile bugün sadece 20 milyonluk bir nüfusa sahip. Yani günümüzde ortalama olarak 70 milyon olması gereken nüfus bugün sadece 20 milyon. Hâsıl-ı Kelâm; açıkça bir soykırım var Doğu Türkistan’da!

Bu yazımda; nasip olursa ileride kaleme almayı planladığım Doğu Türkistan’daki Zulüm, Türkiye-Çin Halk Cumhuriyeti İlişkilerinde Doğu Türkistan’ın Yeri, Doğu Türkistan Davası’nda Pkk’nın Rolü gibi konulara tarihi bir başlangıç öncesi başlangıç yapmak istedim. “ Şahin süratiyle dolaşan ve hücum eden”(*)’ leri unutmamak gerek kanaatindeyim.

* : Çin kaynaklarında Uygur kelimesinin meali

Onur ÇEKİCİ

Ankara Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü

x

Check Also

Doğu Türkistan’da devam eden soykırım hakkında açıklama

Çin, soykırım suçlarını artık gizleyemez

Doğu Türkistanlılar Çin dışişleri bakanının Ankara ziyaretini protesto etti.

25 Mart perşembe günü Çin dışişleri bakanı Vang Yi’in Ankara ziyaretini tepki gösteren binlerce Doğu Türkistanlılar İstanbul Beyazıt meydanında protesto etti. Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatlar birligi öncülüğünde düzenlenen protesto ve Basın toplantısında protestocular, Zalim Çin ...

Doğu Türkistan’da devam eden soykırım basın açıklaması gerçekleşti

Doğu Türkistan’da, işgalci Çin yönetimi tarafından açık ve net bir şekilde soykırım yapılmaktadır. Çin, soykırım suçlarını artık gizleyemez.

Basın açıklamasına davet

Doğu Türkistan Basın Açıklamasına Davet

Doğu Türkistan Basın açıklamasına davet

Doğu Türkistan’da Soykırım devam ediyor Çin Dışişleri Bakanı Wang Yİ’nin Türkiye Ziyaretine karşı Ankara’da protesto ve basın açıklaması yapılacaktır. Tarih: 25 Mart Perşembe Saat: 11:00 Yer: Ankara Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatlar Birliği Google+

Doğu Türkistan’daki soykırıma Apple da sessiz kalmadı! O firmayla sözleşme feshedildi

Apple, Doğu Türkistan’daki Uygur Türklerinin Çin tarafından zorla çalıştırılmasına kayıtsız kalmadı. Dünyaca ünlü şirketten Çin’e Doğu Türkistan boykotu geldi. Apple’ın kendisine kamera ve parça sağlayan Ofilm Group şirketiyle sözleşmelerini sonlandırdığı ifade edildi. Sözleşmenin feshine, Çin’in ...

Avrupa Birliği’nden Çin’e Doğu Türkistan Yaptırımları Kararı

Avrupa Birliği’nin 27 üye ülkesi, Katil Çin’in işgal altında tuttuğu Doğu Türkistan bölgesindeki Uygurlara yönelik insan hakları ihlalleri için 1989’dan bu yana ilk yaptırım kararı aldı. Reuters’e konuşan 2 AB diplomatı, 27 üye ülkenin büyükelçilerinin, ...

Doğu Türkistan’da kadın olmak konulu Protesto ve Basın açıklaması gerçekleşti

8 mart Dünya Kadınlar günü dolaysıyla İstanbul Tarabiye’deki Çin konsolosluğuna yakın sahilde , Doğu Türkistan’da kadın olmak konulu Protesto ve Basın açıklaması gerçekleşti. Doğu Türkistandaki işkence, tecavüz ve infaza maruz kalan Hanım kızlarımızın sesini duyurmak ...

Doğu Türkistanda Soykırım yapılıyor

Doğu Türkistan’da Soykırım yapılıyor Google+