Doğu Türkistan in İslamlaşması

Doğu-turkistna Doğu Türkistan in İslamlaşmasıUzun tarihi boyunca Doğu Türkistan, İç ve Orta Asya’da kurulmuş olan Türk imparatorluklarının ve Hanlıklarının merkezi olmuştur.

“Politesit din ve felsefelerin kıskacında olan Türkler ancak İslam ile temas edince rahat bir nefes alabilmiş ve bu dini kabul edip onun hizmetkârı ve savunucusu olmuşlardır”.

id-kah-mosque Doğu Türkistan in İslamlaşması

Orta Asya; güneyde Himalayalar, kuzeyde Sayan Dağları ve Baykal Gölü etrafındaki dağlar, batıda Hazar Denizi ile doğuda Büyük Kingan dağları arasında kalan geniş bir sahadır. Asya’nın bu kısmında Türk unsurlar hâkim olduğu için Orta Asya topraklarına geniş anlamda “Türkistan” denmektedir. Böyle bir adlandırmada, Orta Asya’nın Altay Dağları arasındaki dağlık alanın doğusu Doğu Türkistan’ı, batısı Batı Türkistan’ı meydana getirmektedir.

Uzun tarihi boyunca Doğu Türkistan, İç ve Orta Asya’da kurulmuş olan Türk imparatorluklarının ve Hanlıklarının merkezi veya asıl unsurunu teşkil eden “Feodal Krallıklar” olarak var olmuştur.

M.Ö 8–3 yüzyıllarda İskitlere, M.Ö 300- M.S 93 yıllarında Hunlara, 522–744 döneminde Göktürklere, 744–840 yıllarında Uygur Devletine, 751–870 Karluk-Karahanlı İmparatorluğuna bu topraklar merkez olmuştur.

Doğu Türkistan topraklarında Türk kültürünün en zengin hazinelerini ve eski Türklerin yerleşik kültürde oluşturdukları büyük medeniyetin izlerini bulmak mümkündür.

 

Uygurlar 840 yılındaki Kırgız baskınından sonra Doğu Türkistan’a gelmişler ve Turfan, Kaşgar, Hoten, Yarkent, Aksu, Kuça, Beşbalık gibi merkezlerde yerleşik hayata geçmişlerdir. Bugün de Doğu Türkistan’daki en büyük nüfuslu Türk topluluğunu

oluşturan Uygurlar bu bölgede zamanın en ileri medeniyetini yaratmışlardır. Kâğıt üretmeyi bilen Uygurlar, kâğıttan peçete ve tuvalet kâğıdı bile yapmaktaydılar. Gelişmiş bir matbaa sistemi kullanan Uygurlar döneminde Orta Asya’daUygur alfabesi yaygınlaşmıştır.

Genellikle Tarım havzası, Turfan ve Kumul çevresine yerleşmişlerdir. Bu insanlar için tarihi kaynaklarda Türk adı hariç başka soy ya da kabile adı geçmemektedir. Sadece Divan-ı Lügati’t Türk’te Hakanî Türkleri adıyla anılırlar. Şu an kullandığımız Uygur adına gelince de bu ad tamamen Rusların sunî olarak taktıkları bir isimdir. 9. asırda Karabalasagun’da hanlıkları yıkılan Uygurların bir kısmı Kumul, Urumçi, Turfan ve Lop bölgelerine göçerek buradaki Türkleri kendilerine katarak bir devlet kurmuşlar ve 14. asra kadar Uygur olarak anılmışlardır. Fakat Doğu Türkistan hükümdarı Hızır Hoca Han ile Aksak Timur arasındaki savaş yıllarında Timur’dan yana olmuşlar ve Hızır Hoca Han’a karşı sürekli isyan etmişlerdir. Bu yüzden Hızır Hoca Han 1397’de Uygurları ülke içine dağıtıp asimile etmiştir.

Kısacası Uygur boyu inkırâza uğramıştır. O tarihten sonra da Lop’taki Sarı Uygurlar dışında

Uygur adı taşıyan başka bir millet yoktur. Onlar da 1662’de Kansu’ya göçmüşlerdir. Bu bilgilerden hareket ederek Uygur adının burada yaşayan Müslüman Türklerin genel adı olduğunu düşünebiliriz.

İ slamiyet’in Doğu Türkistan’a gelişiyle ilgili olarak tarihçilerin öne sürdükleri muhtelif görüşleri üç ana başlık altında toplamak mümkündür:

1- Peygamber efendimizin Hicreti esnasında bütün dünyaya dini anlatmak için yolladığı Eshab-ı Kiramlarından Vahab bin Raşe’nin Çin’e gelmesi ve İmparatorun izniyle dini yaymaya başlaması ve bunun Doğu Türkistan’daki tesirleri.

2- Emevilerin saltanatı döneminde bir düşman gibi görülen Hz. Ali’nin yakınları ve taraftarlarının mevcut yönetimin zulüm ve hakaretlerine dayanamayıp Türkistan’a hicret etmeleri.

3- Çin İmparatorunun ayaklanmaları bastırmak amacıyla 756’da Bağdat’taki Abbasi Emiri Ebu Cafer Mansur Abbas’tan yardım talebinde bulunması ve bunun üzerine emirin gelen heyetle birlikte 5000 kadar askeri Çin’e yollamaları ve bu askerlerin bir kısmının geri dönmeyerek Çin’e yerleşmeleri.

Politesit din ve felsefelerin kıskacında olan Türkler ancak İslam ile temas edince rahat bir nefes alabilmiş ve bu dini kabul edip onun hizmetkârı ve savunucusu olmuşlardır.

Yabancı bazı yazarlar, yüzyıllardır Müslüman Türklerin vatanı olan bu yerlerin siyasi durumlarını bahane ederek Batı Türkistan’a Rus Türkistan’ı dedikleri gibi bugün de Doğu Türkistan’a Çin Türkistan’ı demektedirler. Esasında Çin Türkistan’ı şeklinde bir adlandırmaya gidenlerin maksadı buranın bir Müslüman Türk yurdu olduğunu unutturmaktır.

nutturulmak istenen bu Müslüman Türk yurdu bir çırpıda kazanılmadığı, bir çırpıda İslamlaşmadığı, Türkleşmediği gibi bir çırpıda da unutturulamayacaktır.

____________Murat Elmalı (TKL ’95) 

 

Cevapla

x

Check Also

Doğu Türkistan’da devam eden soykırım hakkında açıklama

Çin, soykırım suçlarını artık gizleyemez

Doğu Türkistanlılar Çin dışişleri bakanının Ankara ziyaretini protesto etti.

25 Mart perşembe günü Çin dışişleri bakanı Vang Yi’in Ankara ziyaretini tepki gösteren binlerce Doğu Türkistanlılar İstanbul Beyazıt meydanında protesto etti. Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatlar birligi öncülüğünde düzenlenen protesto ve Basın toplantısında protestocular, Zalim Çin ...

Doğu Türkistan’da devam eden soykırım basın açıklaması gerçekleşti

Doğu Türkistan’da, işgalci Çin yönetimi tarafından açık ve net bir şekilde soykırım yapılmaktadır. Çin, soykırım suçlarını artık gizleyemez.

Basın açıklamasına davet

Doğu Türkistan Basın Açıklamasına Davet

Doğu Türkistan Basın açıklamasına davet

Doğu Türkistan’da Soykırım devam ediyor Çin Dışişleri Bakanı Wang Yİ’nin Türkiye Ziyaretine karşı Ankara’da protesto ve basın açıklaması yapılacaktır. Tarih: 25 Mart Perşembe Saat: 11:00 Yer: Ankara Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatlar Birliği Google+

Doğu Türkistan’daki soykırıma Apple da sessiz kalmadı! O firmayla sözleşme feshedildi

Apple, Doğu Türkistan’daki Uygur Türklerinin Çin tarafından zorla çalıştırılmasına kayıtsız kalmadı. Dünyaca ünlü şirketten Çin’e Doğu Türkistan boykotu geldi. Apple’ın kendisine kamera ve parça sağlayan Ofilm Group şirketiyle sözleşmelerini sonlandırdığı ifade edildi. Sözleşmenin feshine, Çin’in ...

Avrupa Birliği’nden Çin’e Doğu Türkistan Yaptırımları Kararı

Avrupa Birliği’nin 27 üye ülkesi, Katil Çin’in işgal altında tuttuğu Doğu Türkistan bölgesindeki Uygurlara yönelik insan hakları ihlalleri için 1989’dan bu yana ilk yaptırım kararı aldı. Reuters’e konuşan 2 AB diplomatı, 27 üye ülkenin büyükelçilerinin, ...

Doğu Türkistan’da kadın olmak konulu Protesto ve Basın açıklaması gerçekleşti

8 mart Dünya Kadınlar günü dolaysıyla İstanbul Tarabiye’deki Çin konsolosluğuna yakın sahilde , Doğu Türkistan’da kadın olmak konulu Protesto ve Basın açıklaması gerçekleşti. Doğu Türkistandaki işkence, tecavüz ve infaza maruz kalan Hanım kızlarımızın sesini duyurmak ...

Doğu Türkistanda Soykırım yapılıyor

Doğu Türkistan’da Soykırım yapılıyor Google+